1

NƯỚC CHO CÂY TRỒNG VÀO MÙA KHÔ

Tại sao lại phải đặt vấn đề quản lý nước cho cây ăn trái trong mùa khô? Theo dự báo khí tượng thủy văn thì năm nay có thể bị hạn hán hơn mọi năm. Và thực tế hiện nay, vào những ngày cuối tháng 2 dương lịch mà ngay cả đồng bằng Sông Cửu Long hạn đã xuất hiện nhiều nơi. Ở Miền Trung có nơi trâu bò không có cỏ mà gặm, thiếu nước để uống. Nắng nhiều, nhiệt độ cao, lượng bốc hơi nước cũng cao, thì hạn hán là điều không thể tránh khỏi. Vì vậy cây ăn trái nói riêng và cây trồng nói chung sẽ thiếu nước rất nghiêm trọng. Tuy nhiên trong bài này chúng tôi chỉ giới hạn việc quản lý nước cho cây ăn trái.

Vì sao như vậy? Vì mùa khô nhiều loại cây ăn trái như sầu riêng, vú sữa, xoài, nhãn và muộn hơn nữa là chôm chôm đang và sẽ ra hoa kết trái. Thiếu nước thì hoa trái sẽ rụng nhiều, chất lượng trái sẽ kém, nông dân sẽ mất mùa. Ta biết rằng cả đồng bằng Sông Cửu Long và miền Đông Nam bộ có đến 397.132 ha cây ăn trái các loại. Riêng các tỉnh miền Đông Nam bộ có đến 128.361 ha. Nếu theo cách tính toán của các nhà vườn thì 1 ha cây ăn trái có thu nhập gấp khoảng 4-5 lần 1 ha lúa. Như vậy số 128.361 ha cây ăn trái các loại ở miền Đông Nam bộ vào năm thuận trời sẽ có giá trị bằng khoảng 600.000 ha lúa. Một khối lượng vật chất không nhỏ. Ta biết rằng, các tỉnh Đồng Bằng Sông Cửu Long diện tích cây ăn trái nhiều nơi nằm gần sông rạch, cũng còn có điều kiện dùng nước triều lên xuống để tưới. Nhưng ở các tỉnh miền Đông, trong mùa khô có nơi nước dùng cho sinh hoạt còn chưa đủ lấy đâu đủ nước để tưới cây? Vậy trong hoàn cảnh khô hạn, thiếu nước, ở các tỉnh miền Đông Nam bộ, việc quản lý nước như thế nào thì có hiệu quả nhất? Ta đã biết các nhà vườn đã thông thạo việc tưới nước cho cây ăn trái. Trừ các nhà nghèo, có số lượng cây ăn trái không đáng kể, các nhà vườn trồng diện tích cây ăn trái nhiều đã có thiết bị tưới nước khá đồng bộ. Hầu hết các hộ như vậy dùng bơm lấy nước từ giếng hay ao, hồ gần nhà, tưới phun lên cây và lên gốc hay lên luống. Nếu có đủ nước thì cách tưới này rất hợp lý. Vì vừa làm mát cây, thay đổi tiểu khí hậu của vườn cây, vừa đủ ẩm trong đất cho cây sử dụng. Nhưng nếu trong vùng có nhiều người sử dụng cách tưới như vậy vào mùa khô cũng khó có đủ nước để tưới. Một số hộ có điều kiện đã sử dụng phương pháp tưới nhỏ giọt cho cây. Phương pháp này vốn đầu tư ban đầu tương đối lớn, nhưng hiệu quả sử dụng nước rất tốt. Lượng nước cần tưới ít hơn và có thể sử dụng trong điều kiện trời khô hạn kéo dài. Có một phương pháp quản lý nước có hiệu quả hơn 2 phương pháp trên là chỉ tưới nước vào gốc cây rồi dùng rơm, rạ, lá cây, cỏ khô tủ gốc lại. Phương pháp này có thể tiết kiệm được 50% lượng nước tưới, sử dụng trong trường hợp địa phương rất thiếu nước để sinh hoạt. Bạn cứ làm thử một thí nghiệm đơn giản là cho vào 2 khay có kích thước và chất liệu khay như nhau. Cho vào mỗi khay một lượng nước như nhau. Bạn đặt cả 2 khay ra ngoài nắng, lấy lá hay giấy đậy kín một khay lại còn khay kia để hở. Đến chiều bạn đong lại số nước trong từng khay thì sẽ rõ. Thực ra phương pháp quản lý nước cho cây ăn trái có liên quan chặt chẽ với các biện pháp canh tác và phải làm ngay từ cuối mùa mưa như tỉa cành, tạo tán, bón phân hữu cơ và không làm sạch cỏ ngoài tán cây, phủ gốc cho cây ăn trái… Tuy nhiên nếu chưa làm thì bây giờ bà con làm cũng được, muộn còn hơn không. Vì mùa khô được dự báo là rất khốc liệt.
Mong bà con ta chú ý đừng coi thường những biện pháp cho là nhỏ nhặt nhưng rất có hiệu quả để chống hạn cho cây nhất là cây ăn trái trong mùa khô hạn ở vùng Miền Đông Nam bộ.